Παρασκευή, 17 Νοεμβρίου 2017

Πώς ακούμε τα συναισθήματα των παιδιών;

Μαρίκα Ρέλλου

Ψυχολόγος, ψυχοθεραπεύτρια, ΜΑ στην Συμβουλευτική

Τα παιδιά βιώνουν τα συναισθήματά τους πιο άμεσα και έντονα από ότι εμείς οι ενήλικες και αυτό πολλές φορές μας κάνει να νιώθουμε άβολα και να μην  ξέρουμε πώς να τα χειριστούμε, είτε πρόκειται για αρνητικά -όπως είναι ο θυμός, ο φόβος, η ζήλεια ή η στενοχώρια είτε πρόκειται για θετικά -όπως είναι η χαρά, ο θαυμασμός ή η ικανοποίηση.


Αυτό συμβαίνει, διότι εμείς οι ενήλικες δεν έχουμε μάθει να εμπιστευόμαστε τα δικά μας συναισθήματα και έτσι αδυνατούμε να κατανοήσουμε και τα συναισθήματα των παιδιών μας, αλλά και επειδή θέλουμε να μην πληγωθούν όπως εμείς -όταν βιώσαμε τα δικά μας αρνητικά συναισθήματα ως παιδιά.

Το μήνυμα που συχνά περνάμε στα παιδιά άθελά μας είναι ότι δεν είναι καλό να βιώνουμε τα συναισθήματά μας. Συχνά τα χαρακτηρίζουμε, τα κρίνουμε «Είσαι ζηλιάρης» ή «Είσαι επίμονος» και έτσι συμβάλλουμε αθέλητα στο να τα «κουκουλώνουν» και να αποφεύγουν οποιαδήποτε επικοινωνία μαζί μας. Όταν τα παιδιά νιώθουν ένταση ή θυμό για κάτι που τους έχει συμβεί, τότε τα ρωτάμε «γιατί» σαν να μας δυσαρεστεί που αισθάνονται έτσι. Συχνά η επικριτική μας στάση καθρεφτίζεται στα λόγια μας, στον τόνο της φωνής μας, στο ύφος μας, ακόμα και στο βλέμμα μας. Τότε το μήνυμα που τους στέλνουμε είναι ότι είμαι εδώ και σε ακούω, χωρίς όμως να αποδέχομαι αυτό που αισθάνεσαι, διότι με απειλεί να σε βλέπω να πονάς. Δεν αντέχουμε να μένουμε με αυτό που νιώθουν, δεν ξέρουμε τι να κάνουμε.



Επειδή όμως ως γονείς καλούμαστε να προστατεύσουμε τα παιδιά μας, έχουμε μάθει να τα συμβουλεύουμε και να επιλύουμε εμείς τις δυσκολίες τους: «Μην στεναχωριέσαι, την επόμενη φορά πες στο στη δασκάλα σου!»

Ωστόσο, για να διευκολύνουμε τα παιδιά να εκφρασθούν, αυτό που έχουν πραγματικά ανάγκη είναι να τα ακούμε με αμέριστη προσοχή. Δεν χρειάζεται τίποτε άλλο παρά μόνο να αναγνωρίσουμε αυτό που αληθινά αισθάνονται. Μπορούμε να μετουσιώσουμε σε λέξεις αυτό που μεταφέρει το παιδί: «Στεναχωρήθηκες που σε κορόιδεψε ο συμμαθητής σου». Είναι σημαντικό για τα παιδιά να νιώσουν ότι τα καταλαβαίνουμε και ότι αποδεχόμαστε τα συναισθήματά τους. Έχουν ανάγκη να πάρουν τη βαθιά μας κατανόηση. Για παράδειγμα, «Είναι δύσκολο αυτό που σου συνέβη σήμερα…»

Μπορεί να είναι εξίσου σημαντικό να μοιρασθούμε κι εμείς τις δικές μας εμπειρίες ως παιδιά. Πώς είχαμε νιώσει τότε; Συχνά τα παιδιά μας αγγίζουν δικά μας θέματα και αυτό δημιουργεί επιπλέον δυσκολία στο να τα ακούμε. Για να συμβεί αυτό είναι βοηθητικό να επιτρέψουμε στον εαυτό μας να εκφράσει την πιο αυθεντική του πλευρά -χωρίς βέβαια να χάνουμε την ενήλικη μας ματιά.

Ακόμα και αν υπάρξουν φορές που δεν έχουμε να πούμε κάτι, δεν πειράζει. Το ότι είμαστε δίπλα στο παιδί και προσπαθούμε να μπούμε στον κόσμο του είναι αυτό που έχει ανάγκη.

Αν έχουμε αγωνία μήπως δεν δίνουμε τις λύσεις που τα παιδιά χρειάζονται, τότε μπορούμε να τα ρωτήσουμε: «Τι πιστεύεις ότι χρειάζεται να κάνεις την επόμενη φορά;» ώστε να βρουν τις δικές τους λύσεις. Από την εμπιστοσύνη που τους δείχνουμε ενδεχομένως μπορεί να δημιουργηθεί σύγχυση, καθώς δεν είμαστε εκπαιδευμένοι από τις δικές μας οικογένειες να μας ακούνε με αυτόν τον τρόπο. Ίσως, όμως, έτσι βοηθήσουμε τα παιδιά να αποδεχθούν αυτό που αισθάνονται και να μάθουν να εμπιστεύονται τον εαυτό τους.

Εάν μάθουμε να ακούμε αυτό που νιώθει το παιδί χωρίς να το κρίνουμε, με κατανόηση και αποδοχή, τότε συμβαίνει κάτι μαγικό· αρχίζει να αισθάνεται ότι είμαστε εκεί και μπορούμε να το δεχτούμε ακριβώς όπως είναι με τα καλά του και με τα δύσκολά του· βιώνει την αγάπη άνευ όρων.

Μιας και ο τρόπος που έχουμε μάθει να ακούμε είναι πολύ διαφορετικός, το να αναγνωρίζουμε στα παιδιά αυτό που νιώθουν κάθε φορά δεν είναι καθόλου εύκολο και απαιτεί από την πλευρά μας τεράστια προσπάθεια και δέσμευση, η οποία είναι συνεχής και διαρκεί μια ζωή, όπως και η σχέση μας μαζί τους. Πρόκειται περισσότερο για μια στάση ζωής παρά για ένα εργαλείο ακούσματος ή μια τεχνική. Και αυτό τα παιδιά το αντιλαμβάνονται αμέσως!


Τρίτη, 14 Νοεμβρίου 2017

Παράδοση ή «παράδοση»;

Φώτης Σιώτας 
Μουσικός

Ένα ερώτημα που με απασχολεί εδώ και πολύ καιρό είναι αν ο χαρακτήρας της παράδοσης μέσα στη μουσική πρέπει να παραμένει αναλλοίωτος στο πέρασμα των  χρόνων ή αν πρέπει να υπάρχει μία διαρκής αναζήτηση για αναδημιουργία.

Η απάντηση στο ερώτημα γίνεται δυσκολότερη, συνειδητοποιώντας ο ίδιος ότι ως ακροατής αποδέχομαι εκδοχές και των δύο τάσεων. Από τη μία σκέφτομαι πόσο με δονεί το κλαρίνο του Πετρολούκα και τα βιολιά από τ’ Απέραθου, πόσο ζωντανές διατηρούνται οι μνήμες από τα πανηγύρια στην Ήπειρο και τα Γρεβενά, πόσο με ευχαριστεί να ακούω τους παλιούς τραγουδιστές, όπως τον Κατσαρό, τον Παγιουμτζή τη Στέλλα Χασκίλ, τον Στάθη Κουκουλάρη, τον Αβυσσινό και τον Δερμιτζογιάννη και τόσους άλλους μάστορες, που μέσα από τη μουσική και την τέχνη του οργάνου τους μου μετέδωσαν την πληροφορία αυτούσια. Από την άλλη σκέφτομαι πόσο συγκινούμαι όταν ακούω νέους ανθρώπους να παίζουν με το «χρώμα» και το πάθος των παλιών μουσικών και με τέτοια αγάπη και προσήλωση, που με μεταφέρουν αμέσως πίσω στο χρόνο, σε μια άλλη εποχή.

Οπότε ποια είναι η απάντηση; Μην αγγίζετε οτιδήποτε παλιό; Μάλλον όχι. Γιατί αν δεν υπήρχε ο «Μπάλος» του Σαββόπουλου, ο «Βραχνός Προφήτης» του Θανάση Παπακωνσταντίνου, το «Φράγμα» του Δήμου Μούτση, ή οι μουσικοί όπως τα «Μπουρμπούλια», οι «Mode Plagal», ο Μπάμπης Παπαδόπουλος, δεν θα είχε απενοχοποιηθεί η παραδοσιακή μουσική για μας, τα παιδιά των πόλεων, που τη θεωρούσαμε «φερετζέ» της χούντας και δεν θα γνωρίζαμε τους εκφραστές της, τους ήρωές της.

Δεν θα το αναλύσω περισσότερο «μουσικολογικά». Έχω τεράστιο σεβασμό σε όλους τους μουσικούς που πατούν πάνω στα χνάρια των προηγούμενων και διατηρούν το ιδίωμα και το ρεπερτόριο αναλλοίωτο. Είναι μια τέχνη δύσκολη και μοναχική. Δεν θεωρώ όμως «βέβηλο» όποιον μεταφέρει την πληροφορία που δέχτηκε στον προσωπικό του «τρόπο» για να εκφραστεί στο παρόν. Αντίθετα, απορώ με αυτούς που θίγονται όταν πειραχτεί η «φόρμα» ενός μοτίβου, αλλά δεν τους ενοχλεί η ηχητική αλλοίωση. Δέχονται το νεωτερισμό στον ήχο (ντραμς, εφέ, αρμόνια), για να «βγαίνουν» τα πανηγύρια εύκολα, αλλά αγανακτούν αν κάποιος πάρει ένα ρυθμό ή έναν παραδοσιακό δρόμο ώστε να φτιάξει κάτι καινούργιο.


Ίσως η διατύπωση του συγγραφέα-μεταφραστή Rex Warner βοηθήσει να δώσει ο καθένας μας τη δική του απάντηση: «Ένα μέρος του παρελθόντος πεθαίνει κάθε στιγμή και η θνησιμότητά του μας μολύνει, αν προσκολληθούμε σ' αυτό με υπερβολική αγάπη. Ένα μέρος του παρελθόντος μένει πάντα ζωντανό και κινδυνεύουμε καταφρονώντας τη ζωντάνια του». 

Πέμπτη, 9 Νοεμβρίου 2017

Αεροπορική Βάση Αράξου Υπηρέτης πόσων αφεντάδων;

Τάσος Γιακουμής
Γιατρός στο Κ. Υ. Κ. Αχαΐας

Η συζήτηση που ξεκίνησε πρόσφατα σε σχέση με την πιθανότητα εγκατάστασης πυρηνικών όπλων στις αποθήκες της Αεροπορικής Βάσης του Αράξου, μια ανάσα από τα σπίτια μας, μας αναγκάζει να «βουτήξουμε» λίγο στην ιστορία για να καταλάβουμε το ρόλο που ενδέχεται να παίξουν στο άμεσο μέλλον οι βάσεις του ΝΑΤΟ στην περιοχή μας και τους κινδύνους που ελλοχεύουν.

Για την ιστορία


Ήδη από τα προϊστορικά χρόνια η περιοχή του ακρωτηρίου του Αράξου θεωρείται σημαντική για τον έλεγχο της Δυτικής Αχαΐας, όπως μαρτυρά η οχύρωσή της με το Τείχος Δυμαίων.

Το αεροδρόμιο του Αράξου άρχισε να κατασκευάζεται το 1940 από την κυβέρνηση του Μεταξά και ολοκληρώθηκε το 1941 από τα γερμανικά στρατεύματα. Οι Ιταλοί, μάλιστα, που είχαν αναλάβει την κάλυψη του αεροδρομίου με αντιαεροπορικά στοιχεία, γκρέμισαν μία από τις πύλες του Τείχους Δυμαίων προκειμένου να είναι δυνατή η είσοδος οχημάτων και για μεταφέρουν τα κανόνια τους σε αυτό. Από το 1944 ως το 1946 το χρησιμοποιούσε η RAF (Royal Air Force-Βρετανική Βασιλική Αεροπορία). Το 1947 πέρασε στα χέρια της ΕΒΑ (Ελληνική Βασιλική Αεροπορία, όπως ονομαζόταν τότε η Πολεμική Αεροπορία) και μέχρι το 1949 χρησιμοποιήθηκε για επιχειρήσεις στα μέτωπα του Εμφυλίου. Το 1952 η Ελλάδα γίνεται μέλος του ΝΑΤΟ και με τη συμφωνία της 12ης Οκτωβρίου 1953, η ελληνική κυβέρνηση αποδέχεται τη δημιουργία αμερικανικών βάσεων στη χώρα σε όποιο σημείο κρίνουν οι ΗΠΑ καταλληλότερο για τις επιχειρησιακές ανάγκες της συμμαχίας


[1].



Τέλη του 1959 υπογράφηκε με τις ΗΠΑ η συμφωνία μεταφοράς και αποθήκευσης πυρηνικών όπλων, η οποία πραγματοποιήθηκε στις 14/7/1962. Η τεχνική στρατιωτική συνεργασία προέβλεπε την εγκατάσταση α) αερομεταφερόμενων πυρηνικών όπλων για χρήση από ελληνικά μαχητικά αεροσκάφη F-4E, Α-7Η και F-104G που θα μπορούσαν να πλήξουν κράτη του Συμφώνου της Βαρσοβίας και β) μικρού αριθμού βλημάτων πυροβολικού με πυρηνική γόμωση σε τέσσερεις Μοίρες Πυροβολικού στην Ανατολική Μακεδονία (Κιλκίς, Γιαννιτσά και Δράμα) με στόχους τη Βουλγαρία, τη Γιουγκοσλαβία και την Αλβανία. Με τη συμφωνία απομάκρυνσης των Βάσεων το 1984 επαναπροωθήθηκαν στις ΗΠΑ και τα πυρομαχικά των Μοιρών Πυροβολικού της Αν. Μακεδονίας, που μόλις πριν αναφέρθηκαν.


Στη βάση του Αράξου μεταφέρθηκε άγνωστος αριθμός πυρηνικών βομβών τύπου Β-61, όπου και εγκαταστάθηκε μόνιμα κλιμάκιο Αμερικανών της 731ης Μοίρας Υποστήριξης (Munitions Support Squadron/MUNSS). Η παρουσία Αμερικανών στρατιωτικών, που διέμεναν στην περιοχή στις εγκαταστάσεις της Βάσης του Αράξου αλλά και στην πόλη της Αχαγιάς, ήταν έντονη ιδίως τη δεκαετία του ’70. Ο μοναδικός δρόμος με άσφαλτο εκείνη την περίοδο ήταν αυτός που συνέδεε την Αχαγιά με τη Βάση.

Σύμφωνα με δήλωση αξιωματικού της ΠΑ που υπηρέτησε στον Άραξο «οι Αμερικανοί είχαν πρόσβαση σε όλα τα τμήματα της βάσης, ενώ υπήρχαν και τμήματα στα οποία είχαν πρόσβαση μόνο αυτοί». Το Δεκέμβριο 1995, το μικτό προσωπικό στη βάση του Αράξου έλαβε την ανώτερη τιμητική διάκριση για το επίπεδο επιχειρησιακής ετοιμότητάς του. Το 1996 κατασκευάστηκαν 6 ειδικοί Θόλοι Αποθήκευσης Όπλων (Weapons Storage Vault/WSV), χωρητικότητας έως και 24 βομβών.


Η αντίστροφη μέτρηση για την απομάκρυνση των βομβών ξεκίνησε το 1999, όταν οι ΗΠΑ ζήτησαν, στο πλαίσιο της σχεδιαζόμενης αγοράς του Νέου Μαχητικού Αεροσκάφους της Πολεμικής Αεροπορίας, συνέχιση της ικανότητας μεταφοράς αμερικανικών πυρηνικών όπλων. Στις 20 Ιουνίου 2001 ανεστάλη επισήμως η λειτουργία της ελληνοαμερικανικής μονάδας στον Άραξο και οι βόμβες μεταφέρθηκαν με κάθε μυστικότητα στην ιταλική βάση του Αviano και από εκεί στη βάση Ramstein της Γερμανίας. Όπως αποκάλυψε ο πρώην υπουργός Εθνικής Άμυνας Άκης Τσοχατζόπουλος «δεν μπορούσες να επιβεβαιώσεις επίσημα ότι αυτά τα όπλα έφυγαν, αφού δεν είχε βεβαιώσει κανείς ποτέ ότι ήρθαν. Η επίσημη θέση ήταν ότι δεν υπάρχουν πυρηνικά όπλα στην Ελλάδα». Ο πρώην Αρχηγός ΓΕΑ Αντιπτέραρχος Γεώργιος Αυλωνίτης είχε δηλώσει στο παρελθόν ότι «ούτε το ελάχιστο ίχνος ραδιενεργού ακτινοβολίας μπορεί σήμερα να ανιχνευθεί στην περιοχή».


[ii] Το επιχείρημα ότι δεν υπήρξαν ποτέ πυρηνικά στον Άραξο, ακούστηκε ξανά πρόσφατα από τα χείλη του Αν. Υπουργού Εθνικής Άμυνας Δ. Βίτσα και εσχάτως από τον ίδιο τον Π. Καμμένο.[iii] Αξίζει να σημειωθεί ότι το 1994, πριν ακόμα από την απόσυρση των πυρηνικών πυρομαχικών από τον Άραξο, υπήρξε το αίτημα αναβάθμισης της ικανότητας της ΠΑ να χρησιμοποιεί νέα αεροσκάφη, με την αιτιολογία ότι είναι απολύτως απαραίτητα για τη μεταφορά φορτίου πυρηνικών βομβών, αφού η χώρα μας δεν διέθετε τέτοιου τύπου αεροσκάφη πλέον μετά την οριστική απόσυρση των F104. Το αίτημα αυτό καταχωρήθηκε από τον τότε Πρωθυπουργό Α. Παπανδρέου.[iv]


Σήμερα;

Οι γεωπολιτικές ανακατατάξεις, η αλλαγή των ρόλων των ΝΑΤΟικών δυνάμεων μετά από το 1991, η διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης και του Συμφώνου της Βαρσοβίας και ιδίως η έναρξη του πολέμου ενάντια στην τρομοκρατία το 2001, οδήγησαν σε συρράξεις στη γειτονιά των Βαλκανίων και της ανατολικής Μεσογείου. Σ’ αυτές τις συρράξεις οι -εναπομείνασες- βάσεις του Αράξου, της Σούδας και του Ακτίου έπαιξαν καθοριστικό ρόλο.

Οι βάσεις της Σούδας και του Ακτίου έπαιξαν ενεργό ρόλο στις δύο Καταιγίδες της Ερήμου το 1991 και το 2003 και στην επίθεση ενάντια στη Γιουγκοσλαβία το 1999. Η ύπαρξη όμως της βάσης στον Άραξο, παρά τη σχετική υποβάθμισή της, δεν άργησε να απασχολήσει έστω και περιορισμένα την επικαιρότητα.
·         Το 2007 έγινε μια εκτεταμένη επιθεώρηση των άδειων αλλά πολύ καλά συντηρημένων αποθηκών από ΝΑΤΟικά κλιμάκια.
·         Το Δεκέμβρη του 2010 διενεργήθηκε άσκηση εικονικής χρήσης πυρηνικών όπλων και δοκιμασία επικοινωνιακής σύνδεσης της βάσης με το Γενικό Στρατηγείο του ΝΑΤΟ στις Βρυξέλλες.
·         Το Γενάρη του 2011, με κάθε επιφύλαξη, ο τότε Υπ. Άμυνας Ε. Βενιζέλος διέψευσε τη μεταφορά 24 πυρηνικών βομβών στον Άραξο. Από τότε…σιγή.[v]
·         Στις 23 Μαρτίου του 2011, 8 Βέλγικα F16 προσγειώθηκαν στη Βάση για να χρησιμοποιηθούν στις επιχειρήσεις του ΝΑΤΟ στη Λιβύη. Τελικά, δεν επιλέχτηκε η βάση ως ορμητήριο για τους βομβαρδισμούς της χώρας προκειμένου να ανατραπεί ο Καντάφι.[vi]
·         Στις 11/3/2014 και για τρεις ημέρες, η αεροπορική βάση εκπαιδεύτηκε στη σχεδίαση αποστολών με πυρηνικά όπλα. Η άσκηση ονομάστηκε STEDFAST NERVE II.[vii]
·         Από τις 22/6 ως τις 3/7/2015 (δυο μέρες πριν από το δημοψήφισμα) η βάση μετατράπηκε σε διεθνές κέντρο επιχειρήσεων με τη συμμετοχή της ΠΑ του Ισραήλ, της Πολωνίας (PLAF) και των ΗΠΑ (USAF).[viii]
·         Οι πρόσφατες καταγγελίες του ΚΚΕ για επικείμενη μεταφορά πυρηνικών στη βάση ανοίγουν εκ νέου το ζήτημα.[ix]

Από δω και μπρος

Η γειτνίαση της Δυτικής Αχαΐας με πυρηνικά όπλα είναι ένα ζήτημα υπαρκτό που ελλοχεύει κινδύνους. Η πιθανότητα ατυχήματος ή τρομοκρατικής δολιοφθοράς είναι μια καταστροφική, έτσι κι αλλιώς, εκδοχή. Η πιο σοβαρή κατάσταση είναι αυτή που αντιμετωπίζουμε συνολικά σαν χώρα.

Η ύπαρξη των ΝΑΤΟικών βάσεων και η εξάρτηση από τον Αμερικάνικο παράγοντα δεν είναι προβλήματα σημερινά. Τα πληρώσαμε με εμφύλιο, καταστροφή, βασιλικές οπερέτες, χούντα, ξεπούλημα της Κύπρου, ξενιτιά και μετεμφυλιακό κράτος, που τσάκιζε κάθε δικαίωμα και βύθισε στο σκοταδισμό τη χώρα.

Την ταύτιση με την Ευρωπαϊκή ολοκλήρωση την πληρώνουμε με μνημόνια και επιτήρηση από τους εταίρους μας για τα επόμενα 99 χρόνια τουλάχιστον. Η υποταγή της χώρας σε σχεδιασμούς αναδιανομής των ενεργειακών πόρων της Ανατολικής Μεσογείου και η συμμαχία με αμερικανόδουλες φασιστικές κυβερνήσεις τύπου Ισραήλ και Αιγύπτου πολύ πιθανόν να μας εμπλέξει σε πολεμικές περιπέτειες. Σ’ αυτή την περίπτωση κανένας σύμμαχος δεν θα ασχοληθεί με τις συνέπειες που θα έχει για το λαό μας μια τέτοια εξέλιξη.

Η αντιπαράθεση ΗΠΑ-Τουρκίας, όπως αυτή διαγράφεται την τελευταία περίοδο, σχετίζεται άμεσα με την τύχη των αμερικάνικων βάσεων στη γείτονα. Το επόμενο διάστημα στο ζήτημα αυτό θα προστεθούν και άλλοι σχεδιασμοί που αφορούν την περιοχή: Ρώσικη διείσδυση, Κινέζικος δρόμος του μεταξιού, ενδιάμεσες δυνάμεις (Ιράν, Ινδία), νέα επεισόδια του παγκόσμιου οικονομικού πολέμου που σοβεί.[x]

Η συνεχής και κλιμακούμενη επίκυψη στους επικίνδυνους σχεδιασμούς της παραπαίουσας Αυτοκρατορίας, όπως είδαμε και στην πρόσφατη επίσκεψη του Πρωθυπουργού Α. Τσίπρα στην Ουάσιγκτον, μοιάζει να είναι ο βασικός σχεδιασμός της… πολυδιάστατης εξωτερικής πολιτικής της κυβέρνησης.

Εμείς, έχοντας συνείδηση της ιστορικής ευθύνης που έχουμε σαν πολίτες μιας χώρας που μετατρέπεται μέρα με τη μέρα σε προτεκτοράτο, οφείλουμε να αγωνιστούμε για ανεξαρτησία, δημοκρατία και κοινωνική δικαιοσύνη.

Με αυτή τη ματιά, η εναντίωση στη μεταφορά πυρηνικών όπλων στον Άραξο, η εναντίωση στην επέκταση της βάσης της Σούδας, η εναντίωση στη χρήση του αεροδρομίου της Ανδραβίδας για τα φονικά DRONES/UAV, η εναντίωση στη δημιουργία νέων βάσεων σε Κάρπαθο και Ν. Κρήτη είναι καθήκον των δημοκρατικών πολιτών αυτής της χώρας.

Ας πορευτούμε με αξιοπρέπεια, ας δώσουμε χώρο στην ελπίδα.







[v] http://www.iliatora.gr/news_details.php?id=2098

Τρίτη, 7 Νοεμβρίου 2017

ΠΟΛΙΤΕΙΑ #9



Καλό φθινόπωρο!
Το 9ο τεύχος του περιοδικού ΠΟΛΙΤΕΙΑ είναι εδώ και αποτελεί τον πολλαπλό καρπό μιας προσπάθειας που ξεκίνησε πριν από δύο περίπου χρόνια και συνεχίζεται με αμείωτη ένταση. Στα τεύχη του έχουν πλέον δημοσιευθεί δεκάδες άρθρα, που φιλοξένησαν απόψεις, γνώμες και προβληματισμούς. Πολλά από αυτά παραμένουν επίκαιρα και διαβάζονται ακόμα αφήνοντας δυστυχώς την εντύπωση ότι αναφέρονται στο σήμερα, στο τώρα, στην οδυνηρή πραγματικότητα. Γιατί προφανώς στον τόπο μας τα πράγματα πάνε αργά και όσα προτείνουμε, περιμένουμε ή θέλουμε να γίνουν τα αφήνουμε σε άλλους να τα υλοποιήσουν χωρίς να είμαστε διεκδικητικοί. Αν εμείς δεν αξιώσουμε τη ζωή μας, είναι μάταιο να περιμένουμε να μας δώσουν τα αυτονόητα.

Τις τελευταίες ημέρες επανήλθαν στο προσκήνιο πληροφορίες για τη μεταφορά και αποθήκευση πυρηνικών στο αεροδρόμιο του Αράξου. Το θέμα, όσο και αν εκ πρώτης όψεως φαίνεται τοπικό, σε καμία περίπτωση δεν είναι. Στο παρόν τεύχος δημοσιεύεται μία ιστορική αναδρομή στη στρατιωτική βάση του Αράξου και στο ρόλο της σε παγκόσμιο επίπεδο και τίθεται το θέμα της απαγόρευσης των πυρηνικών στον τόπο μας. Υπάρχουν ακόμα άρθρα για τις μαθησιακές δυσκολίες και για το ρόλο των γονέων στη διαμόρφωση της προσωπικότητας των παιδιών, για τις κρυφές δυνατότητες που έχει η ευρύτερη περιοχή στην προώθηση και την ανάπτυξη του επιστημονικού και συνεδριακού τουρισμού ενώ μία ιδιαίτερη και έγκυρη προσέγγιση θέτει το ερώτημα της παρουσίας και της μορφής της παραδοσιακής μουσικής ανάμεσα στα σύγχρονα ακούσματα. Τέλος σε αυτό το τεύχος υπάρχει και ένα ενδιαφέρον άρθρο σχετικά με την Βιώσιμη ανάπτυξη και τι ακριβώς αυτή περιλαμβάνει.

 Η συντακτική ομάδα του περιοδικού σας εύχεται καλή ανάγνωση!


Όπως πάντα μπορείτε να διαβάσετε το νέο τεύχος σε αυτόν τον σύνδεσμο: https://issuu.com/politeiamag/docs/politeia_239_50b870c3e0e348 ή να το κατεβάσετε στον υπολογιστή:https://www.dropbox.com/s/tcnq4icnaz22t0j/politeia%239.pdf?dl=0


Τρίτη, 17 Οκτωβρίου 2017

Ιστορία (άνευ) προσανατολισμού

Κωνσταντίνος Βιέννας
Φοιτητής Νομικής

Το ζήτημα της διδασκαλίας της Ιστορίας στις σχολικές αίθουσες είναι ένα ζήτημα που δεν έπαψε ποτέ να απασχολεί τη σχολική κοινότητα, τους πολιτικούς της προϊστάμενους και την κοινωνία εν γένει. Από το αποσυρθέν βιβλίο της ΣΤ' Δημοτικού με τον περιβόητο "συνωστισμό" στη Σμύρνη και τις αντιδράσεις που αυτό είχε προκαλέσει, ως τις σημερινές διαφωνίες κυβέρνησης και αντιπολίτευσης για την ύλη των σχολικών βιβλίων, καθίσταται απολύτως σαφές πως στη χώρα μας η διδασκαλία αυτής της σπουδαίας επιστήμης, αποτελεί ανοιχτή πληγή που δεν τιμά το εκπαιδευτικό μας σύστημα. Η πιο μεγάλη απόδειξη είναι η Ιστορία Προσανατολισμού, στην οποία εξετάζονται κάθε χρόνο οι δεκάδες χιλιάδες υποψήφιοι των ανθρωπιστικών σπουδών.

Το πρώτο μεγάλο ζήτημα της Ιστορίας Προσανατολισμού είναι το ίδιο το εξεταζόμενο βιβλίο. Αποτελούμενο από πέντε ασύνδετα μεταξύ τους μέρη, ακροβατεί μεταξύ της οικονομικής και πολιτικής ανάλυσης αφ’ ενός και των παθών των Ελλήνων προσφύγων, των Κρητών ως την ένωση με την Ελλάδα και του Ποντιακού Ελληνισμού αφ’ ετέρου. Είναι πρόδηλο ότι μια τέτοια διάρθρωση δεν είναι λειτουργική, αφού η έλλειψη ενότητας μεταξύ των μερών του βιβλίου οδηγεί τους συγγραφείς σε αναπόφευκτες επαναλήψεις και τον αναγνώστη/μαθητή σε σύγχυση.

Μάλιστα, η συγγραφική ομάδα επιμένει, με εξαίρεση ίσως το κεφάλαιο για τα κόμματα, σε έναν αχρείαστο λυρισμό, με περίτεχνες λογοτεχνικές εκφράσεις που δίνουν στο βιβλίο υφή μυθιστορήματος και όχι ιστορικού έργου. Επιπλέον, εντοπίζονται και εξόφθαλμοι σολοικισμοί, ακόμα και αναντιστοιχία στον αριθμό του ρήματος και του υποκειμένου (!), επιτείνοντας έτσι το αίσθημα σύγχυσης του μαθητή μπροστά σε τούτο το δυσνόητο σύγγραμμα.

Το βασικότερο όμως πρόβλημα της Ιστορίας Προσανατολισμού δεν είναι το βιβλίο· είναι ο τρόπος εξέτασης και (συνεκδοχικά) ο τρόπος εκμάθησης της εξεταστέας ύλης. Ορμώμενοι είτε από την ανασφάλειά τους κατά την διόρθωση, είτε από την έλλειψη ιστορικών γνώσεων, καθώς πολλοί εξ αυτών δεν είναι ιστορικοί, οι καθηγητές που διορθώνουν τα γραπτά έχουν επιλέξει να υποστηρίζουν, με τον τρόπο που βαθμολογούν, την στείρα αποστήθιση. Λέξη - λέξη, γραμμή - γραμμή, με το βιβλίο στο χέρι, βαθμολογούν όχι τη γνώση, αλλά την πιστή ανατύπωση των γραφόμενων στο σχολικό εγχειρίδιο. Είναι εύκολα αντιληπτό πως αυτή η παρανοϊκή μέθοδος εξέτασης αποτελεί σοβαρή επιβάρυνση για τους μαθητές, που πρέπει να εντυπώσουν στο μυαλό τους πάνω από 100 σελίδες και να μιμηθούν έναν τρόπο γραφής και σκέψης διαφορετικό από το δικό τους.

Το Υπουργείο Παιδείας, μάλιστα, επειδή η τάση αυτή της αποστήθισης υπάρχει de facto, δεν έχει λάβει μέτρα για να αντιστρέψει την κατάσταση 1. Κάτι τέτοιο όμως δεν θα έπρεπε να μας εκπλήσσει σε μια χώρα της οποίας το εκπαιδευτικό σύστημα υποστηρίζει την απομνημόνευση, ήδη από τις πρώτες τάξεις του δημοτικού.

Το μόνο που έκανε το Υπουργείο ήταν να προσθέσει στις εξετάσεις τις πηγές, κείμενα δηλαδή τα οποία ο μαθητής καλείται να συνδυάσει με τις ιστορικές γνώσεις (κατ’ ευφημισμόν, αφού ο όρος εννοεί απλώς και μόνο τις πληροφορίες του βιβλίου). Η ιδέα ήταν σωστή, διότι θα μπορούσε να βοηθήσει, ώστε ο μαθητής να εκδηλώνει την κριτική του σκέψη, να σκέφτεται συνδυαστικά και να καταλήγει σε ένα κείμενο δικό του, με βάση τις πληροφορίες που του δίνονται. Τελικά, όμως, αντί να βελτιώσουν την κατάσταση, οι πηγές ανέδειξαν έτι περαιτέρω το πρόβλημα, αφού η κατάληξη ήταν να αντιγράφει ο μαθητής και πάλι τα λόγια του βιβλίου αυτολεξεί και να παρεμβάλλει, όπου χρειάζεται, τις αντίστοιχες πληροφορίες από την πηγή, δημιουργώντας κείμενα που βασίζονται και πάλι στην αποστήθιση.

Με αυτά τα δεδομένα, το αποτέλεσμα δεν θα μπορούσε παρά να είναι τραγικό. Οι προσωπικές γνώσεις του καθενός εκμηδενίζονται, και μετρά μόνο η ικανότητα απομνημόνευσης· αριστεύουν έτσι στο μάθημα της Ιστορίας Προσανατολισμού άτομα με πενιχρές γνώσεις, που δεν μπορούν να εξηγήσουν βασικούς όρους ή δεν θυμούνται σημαντικά γεγονότα της ελληνικής και παγκόσμιας ιστορίας. Η διαδικασία χάνει το νόημά της, και η εξέταση στερείται οποιασδήποτε αξιοπιστίας, αφού δεν αξιολογεί σκέψη, γνώση και κρίση, αλλά μόνο την πιστή αντιγραφή του σχολικού βιβλίου.

Κι είναι σαφές ότι μια τέτοια κατάσταση απαιτείται να αλλάξει. Χρειάζεται νέο, ενιαίο και εύληπτο σύγγραμμα, που θα επιτρέπει στον μαθητή όχι μόνο να μαθαίνει, αλλά και να κατανοεί τί μαθαίνει. Χρειάζεται νέος τρόπος εξέτασης, με συνδυασμό ερωτήσεων κατανόησης, πολλαπλής επιλογής και πηγές τις οποίες ο μαθητής θα συνδυάζει ελεύθερα με τα όσα γνωρίζει (ακόμα κι αν δεν τα έμαθε από το σχολικό εγχειρίδιο) και θα καταλήγει σε ένα κείμενο που θα αντανακλά τις γνώσεις και τις διανοητικές ικανότητές του και όχι το πόσο καλά απομνημόνευσε ένα κείμενο. Χρειάζεται, ακόμα, η διόρθωση των γραπτών να γίνεται αποκλειστικά από ιστορικούς, που θα μπορούν να αξιολογήσουν τις γνώσεις του μαθητή και να τον κρίνουν για το περιεχόμενο του γραπτού του και όχι για την ποιότητα της αντιγραφής του βιβλίου. Μόνο έτσι θα μπορέσουμε να ξαναδώσουμε στη διδασκαλία της Ιστορίας τον αληθινό Προσανατολισμό της, να την καταστήσουμε όχι μόνο σύνδεση με το παρελθόν, αλλά και πυξίδα για το μέλλον...

1 Τα τελευταία χρόνια υπάρχει στις Πανελλαδικές Εξετάσεις άσκηση "Σωστό-Λάθος", βασίζεται όμως και πάλι στην αποστήθιση, με την αντιγραφή προτάσεων από το βιβλίο είτε αυτολεξεί (στις "σωστές" προτάσεις) είτε με κάποια παραλλαγή (στις "λανθασμένες").

Τρίτη, 26 Σεπτεμβρίου 2017

Απορρύθμιση των εργασιακών σχέσεων και οι εργασιακές μεταβολές στη μνημονιακή περίοδο

Γιώργος Διαγουρτάς
MSc Οικονομικών Επιστημών
ΜΕΡΟΣ ΤΡΙΤΟ
Τα διαρθρωτικά χαρακτηριστικά της ανεργίας στη χώρα μας σε σύγκριση με την υπόλοιπη ΕΕ

Ένα ακόμη βασικό επιχείρημα για την εφαρμογή των μνημονιακών πολιτικών ήταν το αφήγημα, πως εφόσον  η ελληνική οικονομία βρει την ανταγωνιστικότητά της στην παγκόσμια οικονομία θα επανέλθει σύντομα σε ρυθμούς ανάπτυξης και η ανεργία θα επανέλθει σύντομα σε φυσιολογικά επίπεδα. Αυτό δεν έχει συμβεί από το 2010 που ψηφίστηκε από την ελληνική Βουλή και εφαρμόστηκε το 1ο μνημόνιο. Μελετώντας τα στοιχεία του Πίνακα 4 παρατηρείται πως το ποσοστό των εργαζομένων στο σύνολο του πληθυσμού ηλικίας 15-64 έτη μειώνεται συνεχώς από το 2008 και έπειτα. Μεγαλύτερη ήταν η μείωση την διετία 2011-2012 που το ποσοστό των εργαζομένων μειώθηκε κατά 8,3 ποσοστιαίες μονάδες (πάνω από 650 χιλ εργαζόμενοι λιγότεροι) με αποτέλεσμα το 2012 η Ελλάδα να έχει το μικρότερο ποσοστό εργαζομένων στο σύνολο του ενεργού ηλικιακά πληθυσμού στην Ε.Ε. Η πτώση συνεχίστηκε και το 2013 με αποτέλεσμα λιγότερο από τους μισούς κατοίκους της χώρας της ηλικιακής ομάδας 15-64 να εργάζονται (48,8% έναντι 65% στην ΕΕ). Από το 2014 και μετά η Ελλάδα παρουσιάζει μια ισχνή αύξηση στο ποσοστό των εργαζομένων ξεπερνώντας κατά λίγο το 50%. Παρ΄ όλα αυτά εξακολουθεί να εμφανίζει με μεγάλη διαφορά από την 2η χειρότερη Ιταλία (κοντά στο 57%) το μικρότερο ποσοστό εργαζομένων στην Ε.Ε (Γράφημα 12).


Πίνακας 4 :Ποσοστό εργαζομένων ηλικίας 15-64



Γράφημα 12 :Ποσoστό εργαζομένων ηλικίας 15-64, 2015


Όπως είναι φυσιολογικό όταν εργάζεται μόλις ο μισός ηλικιακά ενεργός πληθυσμός ο δείκτης ανεργίας της χώρας οδηγείται σε ανεξέλεγκτα επίπεδα. Τον Μάιο του 2016 η ανεργία στην Ελλάδα εποχιακά διορθωμένη είναι 23,5% (23,4τον Ιούνιο σύμφωνα με την τελευταίο δελτίο τύπου της ΕΛ.ΣΤΑΤ) ενώ το 1ο τετράμηνο του 2014 είχε φτάσει στο 27,8% (Γράφημα 13).

Γράφημα 13 :Ποσοστό ανεργίας


Μελετώντας τα στοιχεία της ΕΛ.ΣΤΑΤ. για τον πληθυσμό των απασχολούμενων και των ανέργων φαίνεται πως αν και οι άνεργοι έχουν μειωθεί το 1ο τρίμηνο του 2016 κατά 150 χιλ και σε ποσοστό 4,3%  από το 1ο τρίμηνο του 2014, ο αριθμός των απασχολούμενων έχει αυξηθεί μόλις κατά 100 χιλ και περίπου κατά 2 ποσοστιαίες μονάδες (Γράφημα 14). Αυτό μπορεί να ερμηνευθεί από το γεγονός πως μεγάλο μέρος του ενεργού πληθυσμού εξακολουθεί να μεταναστεύει (υπολογίζεται από το 2010 και μετά έχουν μεταναστεύσει 500 χιλ οικονομικά ενεργός πληθυσμός της χώρας). Στο σημείο αυτό πρέπει να τονίσουμε πως ως εργαζόμενος σύμφωνα με την ΕΛ.ΣΤΑΤ. θεωρείται το άτομο που στην εβδομάδα της έρευνας εργάστηκε έστω και μία ώρα. Συνυπολογίζοντας το γεγονός του αυξανόμενου ρυθμού σύναψης συμβάσεων ευέλικτης μορφής εργασίας και της χαμηλής παραγωγικότητας γίνεται εύκολα αντιληπτό πως :

·                     ναι μεν η ανεργία μειώνεται αλλά αυτό δεν επιφέρει την ανάλογη αύξηση των θέσεων εργασίας.
·                      οι περισσότερες πλέον νέες θέσεις εργασίας είναι “ευέλικτης” μορφής γεγονός που δεν αποτελεί επιλογή του εργαζόμενου αλλά του εργοδότη.
·                     σε συνδυασμό με τη μείωση των μισθών, μειώνεται η παραγωγικότητα και παρά την αύξηση του αριθμού των εργαζομένων το ΑΕΠ της χώρας μειώνεται.
·                     Επίσης λόγω του υψηλού αριθμού μετανάστευσης εργατικού δυναμικού στο εξωτερικό η μείωση του ποσοστού ανεργίας είναι εν μέρει εικονική

Γράφημα 14






Επίσης, στην Ελλάδα η ανεργία έχει ενδιαφέροντα διαρθρωτικά χαρακτηριστικά συγκρίνοντας την με την υπόλοιπη Ε.Ε.. Παρουσιάζει μεγάλη διαφοροποίηση ως προς το φύλο καθώς είναι κατά περίπου 40%  (27,8% οι γυναίκες έναντι 19,8% των ανδρών)  μεγαλύτερη στις γυναίκες έναντι 4% περίπου στην υπόλοιπη Ευρωζώνη (Γράφημα 15). Επιπλέον, το 75% των ανέργων είναι μακροχρόνια άνεργοι έναντι του 50% στην υπόλοιπη Ε.Ε. (Γράφημα 16).  Τέλος μεγάλες διαφοροποιήσεις στα ποσοστά ανεργίας εμφανίζονται και ως προς το επίπεδο εκπαίδευσης των ανέργων στην Ελλάδα σε σύγκριση με την υπόλοιπη Ε.Ε.. Η Ελλάδα είναι η μοναδική χώρα στην Ε.Ε. που το ποσοστό ανεργίας των αποφοίτων δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης ξεπερνά αυτό των αποφοίτων πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης ενώ πολύ κοντά βρίσκεται και το ποσοστό ανεργίας των αποφοίτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης όταν στην υπόλοιπη Ε.Ε. το ποσοστό των ανέργων αποφοίτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και δευτεροβαθμιας εκπαίδευσης είναι περίπου το 1/3 και το 1/2 αντίστοιχα του ποσοστού των ανέργων αποφοίτων πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης (Γράφημα 17) .


Γράφημα 15 :Ποσοστό ανεργίας ανά φύλο για το 2015












Γράφημα 16: Ποσοστό ανεργίας με βάση τη διάρκεια, 2015









 Γράφημα 17 : Ποσοστό ανεργίας ανά επίπεδο εκπαίδευσης






Μετά από 7 χρόνια εφαρμογής πολιτικών λιτότητας και εσωτερικής υποτίμησης, με ήδη 4 μνημόνια να δεσμεύουν τη χώρα έως το 2060 είναι σαφές πως σύμφωνα με όλους τους βασικούς οικονομικούς δείκτες η εφαρμογή αυτών των πολιτικών έχει επιφέρει την απόλυτη καταστροφή στην ελληνική οικονομία. Μάλιστα οι κοινωνικές επιπτώσεις στην καθημερινότητα των πολιτών είναι εμφανείς. Η δημόσια υγεία και η κοινωνική ασφάλιση καταρρέει λόγω των δημοσιονομικών περικοπών, η υπογγεννητικότητα αυξάνεται, τα ψυχικά νοσήματα πολλαπλασιάζονται και η κοινωνία εκφασίζεται αναζητώντας αφανείς εχθρούς. Είναι βέβαιο πως όσο η χώρα μας εξακολουθεί να βρίσκεται δεσμευμένη στις πολιτικές δημοσιονομικής λιτότητας η οικονομική και κοινωνική κρίση θα διαιωνίζεται. Είναι απόλυτα σαφές πως το βάρος της καπιταλιστικής κρίσης στη χώρα έπεσε εξολοκλήρου  στα μεσαία και χαμηλά στρώματα των εργαζόνενων και των συνταξιούχων. Το μεγάλο κεφάλαιο εξασφαλίζοντας τη μείωση του κόστους εργαασίας διασφάλισε και σε πολλές περιπτώσεις διεύρυνε με την τακτική της επικράτησης των μονοπολίων σε κλάδους τα κέρδη του. Αν δεν υπάρξει  αναδιανομή του πλούτου, απόκτηση νομισματικής κυριαρχίας και δημόσιες επενδύσεις και κυρίως επικράτηση της λαικής κυριαρχίας, οι εργαζόμενοι της χώρας και τα αδύναμα στρώματα θα εξακολουθούν για πολλές δεκαετίες να παραμένουν στη δίνη της κρίσης και της στασιμότητας.