Δευτέρα, 13 Μαρτίου 2017

«Σταφιδαποθήκες Μπάρρυ», ένα κομμάτι της ιστορίας της Σταφίδας

Νίκη Ράλλη
Αρχαιολόγος - Ιστορικός



Σήμερα στέκει στο ανατολικό μέτωπο της Πάτρας ένα ιστορικό κτήριο, που κουβαλά την ιστορία ενός πολύ μεγάλου κεφαλαίου για την πόλη, αυτή της παραγωγής και του εμπορίου της σταφίδας, που για περισσότερο από έναν αιώνα εξύψωσε αλλά και ταλάνισε την κοινωνία της και που έδωσε την αίγλη αλλά κι επέφερε την παρακμή του λιμανιού της. Είναι το εργοστάσιο του σταφιδέμπορου Μπάρρυ, γνωστό ως «Σταφιδαποθήκες Μπάρρυ».

Το 1922, την περίοδο της Μικρασιατικής Καταστροφής, η οικογένεια Μπάρρυ κατέφτασε στην Ελλάδα αναζητώντας τη σωτηρία, αλλά και αφήνοντας πίσω της την εταιρία Barry Freres
Ήταν μία εταιρία που τουλάχιστον από το τελευταίο τέταρτο του 19ου αι. εξήγαγε σταφίδες, σουλτανίνες, σύκα, κουκιά και βελανίδια προς τη Γαλλία, διατηρώντας μάλιστα αντιπροσώπους και στην πόλη των Πατρών. Αποτελούσε ήδη από το 1848 μία δραστήρια οικογένεια στη Σμύρνη, τη σκάλα της Ανατολής και κυριαρχούσε στο εμπόριο και τις συναλλαγές με όλα τα μεγάλα και λαμπρά ευρωπαϊκά λιμάνια.

Η οικογένεια Μπάρρυ έφτασε στην Πάτρα μαζί με τους άλλους πρόσφυγες, αλλά τα μέλη της έφυγαν στο εξωτερικό, που σίγουρα οι συνθήκες διαβίωσης ήταν πολύ καλύτερες από αυτές που επικρατούσαν στην ταλαιπωρημένη πολιτικά και οικονομικά Ελλάδα.

Μόνο ο Φρεντ, ένα από τα τρία παιδιά του Αδόλφου και της Ζερμαίν, επέστρεψε στην Πάτρα το 1927 μετά από τη φοίτησή του στο σχολείο του Παρισιού. Νόμιζε ότι επισκέφτηκε κάποια αποικία βλέποντας τις υποτυπώδεις υποδομές της πόλης και συγκρίνοντας τες με των άλλων ευρωπαϊκών πόλεων. Έμεινε ένα χρόνο στην Πάτρα κι επέστρεψε στη Γαλλία για να υπηρετήσει τη στρατιωτική του θητεία. Το 1931 βρέθηκε και πάλι στην Πάτρα, όπου και αποφάσισε οριστικά να διαμείνει και να ασχοληθεί με το σταφιδεμπόριο. Αμέσως, άρχισε τις σημαντικές εμπορικές δραστηριότητες με το Λονδίνο, όπου και η οικογένειά του διατηρούσε υποκαταστήματα.

Εκείνη την εποχή νοίκιασε ένα κτήριο που δέσποζε στο λιμάνι της πόλης, ιδιοκτησίας της οικογένειας Καραμανδάνη κι έτσι ξεκίνησε το εμπόριο του «μαύρου χρυσού».
Το εργοστάσιο Μπάρρυ λειτούργησε με σημαντικές αντοχές στις κρίσεις της σταφίδας έως το 1940. Για τα επόμενα 15 χρόνια η οικογένεια εγκατέλειψε την πόλη για ασφάλεια, αφού την περίοδο της κατοχής το εργοστάσιο βομβαρδίστηκε και ο Φρεντ Μπάρρυ σώθηκε από το χρηματοκιβώτιό του, το οποίο τον προστάτευσε από την οβίδα που έπεσε στο χώρο του γραφείου του.

Το 1955 ο Φρεντ επέστρεψε στην Πάτρα με τη σύζυγό του Έλλη Τριάντη και παρά τις δυσμενείς συνθήκες που επικρατούσαν στο εμπόριο ο Οίκος Μπάρρυ λειτούργησε έως το 1986, όταν ο ίδιος αποφάσισε να αποσυρθεί κλείνοντας έναν μεγάλο κύκλο για την οικογένεια Μπάρρυ, που περισσότερο από ενάμιση αιώνα εμπορεύθηκε τον καρπό της σταφίδας.  
H οικογένεια Φρεντ Μπάρρυ στην Πάτρα

Από τον Ιούνιο του 1986 άρχισαν οι εργασίες συντήρησης του κτηρίου προκειμένου να λειτουργήσει ως χώρος του Διεθνούς Φεστιβάλ Πάτρας. Ο χώρος φιλοξένησε εκθέσεις και άλλα πολλά καλλιτεχνικά δρώμενα. Μάλιστα στον εκθεσιακό χώρο υπήρχαν πολλές από τις μηχανές και τα ξύλινα χειροποίητα εργαλεία που χρησιμοποιούσαν οι εργάτες για την επεξεργασία του καρπού. Δυστυχώς, όταν τη δεκαετία του ’90 κατέρρευσε η στέγη του κτηρίου πολλά από αυτά καταστράφηκαν.   
Ο τελευταίος εργάτης του εργοστασίου κοιτάζει τα χαλάσματα λίγο πριν ξεκινήσουν οι εργασίες επισκευής του.

Σήμερα στις ιστορικές «Σταφιδαποθήκες Μπάρρυ» στεγάζεται η Δραματική Σχολή και τα γραφεία του ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Πάτρας. Λίγα στοιχεία είναι αυτά που μπορούν να σε πάνε πίσω, σε εκείνη την εποχή που οι εργάτες κατέκλυζαν το χώρο, φόρτωναν τη σταφίδα σε ξύλινα κιβώτια και τη μετέφεραν στο λιμάνι για να ταξιδέψει στα μεγάλα λιμάνια της δυτικής Ευρώπης.

 
 Το εσωτερικό του εργοστασίου μετά από την ανάδειξή του σε εκθεσιακό χώρο.
Ευχαριστώ θερμά τον Άλμπερτ Μπάρρυ για τις πληροφορίες που πολύ πρόθυμα μου έδωσε καθώς και τον Στάθη Χρυσικόπουλο για τη διάθεση του φωτογραφικού υλικού από το προσωπικό του αρχείο. 


Σάββατο, 4 Μαρτίου 2017

American Beauty



Κωνσταντίνος Βιέννας
Φοιτητής Νομικής



Σύνοψη: Ο Λέστερ Μπέρναμ είναι ένας μεσήλικας που δεν έχει καμία προσδοκία από τη ζωή του. Ζει καταπιεσμένος από την αυταρχική σύζυγό του, Κάρολιν, και έχει αποξενωθεί από την έφηβη κόρη του, Τζέιν. Δύο τυχαία γεγονότα, όμως, ανατρέπουν την οικογενειακή ισορροπία, καθώς στο διπλανό σπίτι μετακομίζει η οικογένεια του πρώην στρατιωτικού Συνταγματάρχη Φιτς, ενώ ο Λέστερ ερωτεύεται την  Άντζελα, μία 17χρονη φίλη της κόρης του.
Με αφορμή τον έρωτα αυτόν, ο Λέστερ αποφασίζει να επαναστατήσει ενάντια στα κακώς κείμενα της ζωής του. Έτσι, παραιτείται από τη δουλειά του αφού αποσπάσει ένα μεγάλο ποσό εκβιάζοντας τον διευθυντή του, πιάνει δουλειά ως σερβιτόρος και ξεκινά να συμπεριφέρεται σαν έφηβος. Ταυτόχρονα, η κόρη του βρίσκει την απάντηση στις εφηβικές της ανασφάλειες ξεκινώντας έναν δεσμό με το γιο των Φιτς κι η σύζυγός του αποκτά μια εξωσυζυγική σχέση.
Μια παρανόηση όμως του Συνταγματάρχη για την ερωτική προτίμηση του γιου του, που, εκτός από εραστής της Τζέιν, είναι και φίλος του Λέστερ, θα αποτελέσει το έναυσμα για να ξεκινήσει μια σειρά από γεγονότα, που οι πρωταγωνιστές θα αποκαλύψουν τα μυστικά τους∙ καλούμενοι να αντιμετωπίσουν τις επιλογές τους και να αρθούν στο ύψος των περιστάσεων, θα δείξουν τον πραγματικό εαυτό τους αλλάζοντας για πάντα τη ζωή των δύο οικογενειών με τρόπο απρόβλεπτο και δραματικό.

Αποτέλεσμα εικόνας για american beautyΠληροφορίες: Η ταινία προβλήθηκε το 1999. Το σενάριο υπογράφει ο Alan Ball, ενώ η σκηνοθεσία έγινε από τον Sam Mendes. Στους πρωταγωνιστικούς ρόλους, τον Λέστερ ερμηνεύει ο Kevin Spacey, με την Annette Bening να υποδύεται την Κάρολιν. Οι Chris Cooper και Wes Bentley παίζουν, αντίστοιχα, τον Συνταγματάρχη και το γιο του.
Αντιδράσεις κοινού και κριτικών: Το «American Beauty» απέσπασε εξαιρετικές κριτικές και κέρδισε το κοινό, τόσο στις ΗΠΑ, όσο και στον υπόλοιπο κόσμο. Τα έσοδά της ταινίας ήταν 356,3 εκατ.$ και βρίσκεται στην 63η θέση των καλύτερων ταινιών στο imdb. Όσον αφορά τις διακρίσεις της, η ταινία κατάφερε να κερδίσει τρεις Χρυσές Σφαίρες, πέντε Όσκαρ και έξι BAFTA.
Γιατί να τη δείτε: Γιατί αναδεικνύει ως μόνη πηγή ευτυχίας το να ακολουθεί κανείς τα όνειρά του, όσο ανέφικτα ή παιδαριώδη δείχνουν αυτά, και όσο απρόβλεπτες ίσως είναι οι συνέπειές τους, μήνυμα αισιόδοξο και διαχρονικά επίκαιρο. Θυμίζει συγχρόνως πως ποτέ δεν είναι αργά για να προσπαθήσουμε να ανακτήσουμε τον χαμένο εαυτό μας και να απαλλαγούμε από όσα μας περιορίζουν. Ουσιαστικά, αποτελεί μια ωδή στην προσπάθεια του ανθρώπου να γίνει αυτό που ο ίδιος επιθυμεί και μια διαβεβαίωση προς τον θεατή πως η αλλαγή αυτή, αν πηγάζει αληθινά από μέσα του, θα επιτύχει το στόχο της.
Επιπλέον, η ταινία επιτίθεται στον μικροαστικό καθωσπρεπισμό των αμερικανικών προαστίων, στις κοινωνικές συμβάσεις, σε όλο αυτό το σύστημα που γεννά και επιβάλλει τους περιορισμούς των ονείρων μας. Καταδεικνύοντας την έλλειψη επικοινωνίας μεταξύ των ηρώων, προτάσσοντας τις αδυναμίες και αποκαλύπτοντας τους κρυφούς πόθους τους, το «American Beauty» αποδομεί τη σύγχρονη αμερικανική κοινωνία και, ακόμα σημαντικότερα, επιβεβαιώνει πως, πίσω από τα προσωπεία που ο καθένας μας φορά στο θέατρο της κοινωνίας, κρύβονται παλλόμενες καρδιές και μικρά ή μεγάλα ανθρώπινα δράματα, έτοιμα να βγουν στην επιφάνεια με τον χειρότερο τρόπο, αν δεν αντιμετωπιστούν εγκαίρως.
Στην κινηματογραφική ανάλυση της ταινίας, το σενάριο του Alan Ball ξεχωρίζει όχι μόνο για τον ωμό ρεαλισμό του, αλλά και για την μαεστρία με την οποία επιταχύνει την εναλλαγή των γεγονότων και οδηγεί το δράμα προς τη λύση του, μια λύση που, με τον τρόπο που επέρχεται, γεμάτη παραλογισμό, δεν επιφέρει απλώς την κάθαρση του πρωταγωνιστή, αλλά υπογράφει τελεσίδικα το επιμύθιο της ταινίας ενάντια στον κομφορμισμό και υπέρ της προσωπικής ελευθερίας. Αξιόλογη είναι και η σκηνοθεσία, με εντυπωσιακούς συμβολισμούς που προσφέρουν επιπλέον στοιχεία για την ταυτότητα καθενός εκ των ηρώων.
Τέλος, οι ερμηνείες των πρωταγωνιστών είναι απολαυστικές, αφού όλο το καστ είναι υψηλότατου επιπέδου. Θα ήταν άδικο όμως να μην ξεχωρίσουμε τον απολαυστικό Kevin Spacey, που επικύρωσε με το «Αmerican Beauty» πως αποτελεί έναν από τους καλύτερους ηθοποιούς της γενιάς του, φωτίζοντας με αυτόν τον κυνικό ύφος (που χαρακτηρίζει πολλούς από τους χαρακτήρες που έχει υποδυθεί) τα βάθη της ψυχής του Λέστερ Μπέρναμ.

Απολαύστε την!

Τρίτη, 21 Φεβρουαρίου 2017

Απορρύθμιση των εργασιακών σχέσεων και οι εργασιακές μεταβολές στη μνημονιακή περίοδο

Γιώργος Διαγουρτάς


MSc ΟικονομικώνΕπιστημών


ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ

Μεταβολές στο κόστος εργασίας, την παραγωγικότητα, και το μοναδιαίο κόστος εργασίας

Ένα δεύτερο επιχείρημα των μνημονιακών  κυβερνήσεων της χώρας, των εγχώριων υποστηρικτών τους και των δανειστών ήταν πως το εργασιακό κόστος στην χώρα, πριν την οικονομική κρίση του 2008, ήταν ιδιαίτερα υψηλό και έπρεπε να μειωθεί για να αυξηθεί η ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας και σαν αποτέλεσμα αυτού να αυξηθούν οι εξαγωγές και να δημιουργηθούν νέες θέσεις εργασίας. Σύμφωνα με τη EUROSTAT (Γράφημα 1 ) ο εκτιμώμενος μέσος ωριαίος μισθός στην Ελλάδα για το 2015 ήταν σχεδόν 11 ευρώ όταν στην Ε.Ε. των 28 ήταν σχεδόν 19 ευρώ. Το σύνολο του μέσου ωριαίου εργασιακού κόστους συμπεριλαμβανομένου και των εργοδοτικών εισφορών είναι 14,5 ευρώ πολύ κοντά στην Πορτογαλία και την Μάλτα όταν στην Ε.Ε. είναι κοντά στα 25 ευρώ. Η Ελλάδα είναι μία από τις 3 χώρες της ΕΕ (μαζί με Κύπρο και Ουγγαρία) που το μέσο ωριαίο εργασιακό κόστος έχει μειωθεί από το 2012 (ψήφιση 2ου μνημονίου) . Βέβαια έχει το μεγαλύτερο ποσοστό μείωσης 13,2%. (Πίνακας 1). Ενώ, παρά την κυρίαρχη άποψη πως το μερίδιο των εργοδοτικών εισφορών στο εργασιακό κόστος είναι ιδιαίτερα υψηλό στην Ελλάδα, τα στοιχεία δείχνουν πως βρίσκεται λίγο κάτω από το μέσο όρο της Ε..Ε. (23,8% έναντι 24%).

Γράφημα 1 : Mέσο ωριαίο κόστος εργασίας στην Ε.Ε.







Πίνακας 1: Μέσο ωριαίο κόστος εργασίας




  
Αποτέλεσμα της απορρύθμισης της αγοράς εργασίας και της μείωσης του εργασιακού κόστους στη χώρας μας ήταν και η πτώση της παραγωγικότητας τόσο ανά εργαζόμενο όσο και ανά ώρα εργασίας (Πίνακας 2). Με έτος βάσης το 2010, η Ελλάδα είναι η χώρα με την μεγαλύτερη πτώση στην παραγωγικότητα ανά εργαζόμενο (8%) το 2014 σε σύγκριση με το 2008, χρονιά της μεγάλης παγκόσμιας οικονομικής κρίσης. Ακολουθεί η Κύπρος και η Ιταλία με  5% και η Φιλανδία με 4%.Επίσης είναι μαζί με την Ιταλία τη Μάλτα και την Φιλανδία οι μοναδικές χώρες στην Ε.Ε. με μειωμένη παραγωγικότητα ανά εργαζόμενο το 2014 σε σύγκριση με το 2010.
Η Ελλάδα είναι η μοναδική χώρα με μείωση της παραγωγικότητας ανά ώρα εργασίας στην Ε.Ε. στο 2014 σε σύγκριση με το 2010. Μάλιστα τα προσωρινά στοιχεία της EUROSTAT για το 2015 εμφανίζουν νέα πτώση της παραγωγικότητας ανά εργαζόμενο και ανά ώρα εργασίας (5% και 6% ανά εργαζόμενο και ανά ώρα εργασίας αντίστοιχα σε σύγκριση με το 2010).[1]

Πίνακας 2 : Παραγωγικότητα ανά εργαζόμενο και ανά ώρα εργασίας με έτος βάσης το 2010



Παρά την σημαντική πτώση της παραγωγικότητας της εργασίας η μεγαλύτερη πτώση στο εργασιακό κόστος έχει ως αποτέλεσμα την πτώση του ονομαστικού μοναδιαίου κόστους εργασίας (ο λόγος του εργασιακού κόστους ανά εργαζόμενο προς την παραγωγικότητα ανά εργαζόμενο) την περίοδο της εφαρμογής των μνημονίων, σύμφωνα με τα στοιχεία της EUROSTAT (Πίνακας 3). Με εξαίρεση την Ιρλανδία (λόγω της μεγάλης αύξησης στην παραγωγικότητα της εργασίας) η Ελλάδα παρουσιάζει την μεγαλύτερη πτώση στο μοναδιαίο κόστος εργασίας στην Ε.Ε. το 2015 σε σύγκριση με το 2010 (12,4%) . Παρά την μεγάλη μείωση του κόστους εργασίας η ελληνική οικονομία δεν ανέκτησε την ανταγωνιστικότητα της καθώς ούτε οι εξαγωγές αυξήθηκαν ούτε η ανεργία μειώνεται σε ανεκτά, για την κοινωνική συνοχή της χώρας, επίπεδα.

  
Πίνακας 3



Ενδεικτικό ως προς τα παραπάνω για την διανομή του εισοδήματος και την ανεργία στη χώρα είναι το Γράφημα 10, από την Ετήσια Έκθεση της Ελληνικής Οικονομίας[2] για το 2015 του ΙΝ.Ε. της ΓΣΕΕ που δείχνει πως η μεγάλη αύξηση της ανεργίας συνδυάστηκε με μεγάλη πτώση του μέσου πραγματικού μισθού από το 2009 και έπειτα. Όμως, παρά την μικρή μείωση της ανεργίας την διετία 2014-15 ο μέσος μισθός εξακολουθεί να συμπιέζεται. Μάλιστα στο β και γ τρίμηνο του 2015 σημειώθηκαν μεγάλες μειώσεις στον πραγματικό μισθό (2,4% σε σύγκριση με το αντίστοιχο διάστημα το 2014). Σε αυτό έχει συντελέσει, σύμφωνα με την έκθεση, “τα προγράμματα προσαρμογής, η αύξηση της απασχόλησης σε κλάδους έντασης εργασίας αλλά και η επέκταση της μερικής απασχόλησης και της απασχόλησης ανειδίκευτων ή ημιδεικευμένων εργαζομένων». Επίσης, παρά τη μείωση της παραγωγικότητας ανά εργαζόμενο κατά 6% την εξαετία 2010-2015, η μεγαλύτερη μείωση του πραγματικού μισθού κατά 28,1% είχε ως αποτέλεσμα την μεγάλη πτώση του μοναδιαίου κόστους εργασίας, με συνέπεια, τόσο στο σύνολο της οικονομίας όσο και στον ιδιωτικό  τομέα, το εισόδημα της εργασίας ως ποσοστό της ακαθάριστης προστιθέμενης αξίας να υποχωρήσει (Γράφημα 11). Γεγονός που δείχνει την μείωση της εργασιακής δύναμης, την διατήρηση αν όχι αύξηση του περιθωρίου κερδοφορίας του κεφαλαίου (Γράφημα 12) και την αύξηση του ποσοστού υπεραξίας  (λόγος της παραγωγικότητας προς το κόστος εργασίας)

Γράφημα 10







Γράφημα 11 Ποσοστό εισοδήματος της εργασίας στην ακαθάριστη προστιθέμενη αξία.




Σύμφωνα με τα παραπάνω τα βασικά συμπεράσματα για τις επιπτώσεις της εφαρμογής στη χώρα μας  των μνημονιακών πολιτικών όσων αφορά το κόστος  και την παραγωγικότητα της εργασίας είναι πως :

1.      Η Ελλάδα είναι μία από τις 3 χώρες της ΕΕ (μαζί με Κύπρο και Ουγγαρία) που το μέσο ωριαίο εργασιακό κόστος έχει μειωθεί από το 2012 και έχει το μεγαλύτερο ποσοστό μείωσης 13,2%.
2.      Η Ελλάδα είναι η χώρα με την μεγαλύτερη πτώση στην παραγωγικότητα ανά εργαζόμενο στην ΕΕ (8%) το 2014 σε σύγκριση με το 2008
3.      Η  Ελλάδα παρουσιάζει την μεγαλύτερη πτώση στο μοναδιαίο κόστος εργασίας στην Ε.Ε. το 2015 σε σύγκριση με το 2010 (12,4%)
4.      Μειώνεται το μερίδιο της εργασιακής δύναμης στην ακαθάριστη προστιθέμενη αξία στη χώρα μας από το 2010 και μετά , με συνέπεια το κεφάλαιο να αυξάνει το μερίδιο του (περιθώριο κέρδους) στην «πίτα» της  παραγωγής  (ΑΕΠ)
5.      Παρά την μικρή μείωση της ανεργίας την διετία 2014-15 ο μέσος μισθός εξακολουθεί να συμπιέζεται.




[1] http://ec.europa.eu/eurostat/tgm/table.do?tab=table&init=1&plugin=1&language=en&pcode=tsdec310
[2] http://www.inegsee.gr/ekdosi/etisia-ekthesi-2016-ine-gsee-i-elliniki-ikonomia-ke-i-apascholisi/

Τετάρτη, 8 Φεβρουαρίου 2017

Κοινωνικές σχέσεις και δημογραφία

Στάθης Κουτρουβίδης 


Ιστορικός, απόφοιτος του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης και κάτοχος μεταπτυχιακού του Προγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών στη Σύγχρονη Ευρωπαϊκή και Ελληνική Ιστορία του ίδιου Πανεπιστημίου. Είναι  διδάκτορας του Πανεπιστημίου Κρήτης και Επιστημονικός συνεργάτης στη Βιβλιοθήκη της Βουλής των Ελλήνων.
O τίτλος της διατριβής του είναι: "Κοινωνική κυριαρχία και έγγειες σχέσεις στο νομό Αχαϊοηλίδος τον 19ο αιώνα: οικονομικές και πολιτιστικές διαστάσεις".

Η μορφή ανάπτυξης που κυριάρχησε στην περίπτωση του Νομού Αχαϊοήλιδος και ευρύτερα στις περιοχές της Βορειοδυτικής Πελοποννήσου έως και τη σταφιδική κρίση στα τέλη του 19ου αιώνα, συνδέθηκε άμεσα με την απότομη επέκταση της σταφιδικής παραγωγής. Η επέκταση της σταφιδικής καλλιέργειας στην περιοχή συνοδεύτηκε από τη συνεχή όσο και σταθερή μετακίνηση πληθυσμών από τα ορεινά και τα ημιορεινά προς πεδινότερες και παράλιες περιοχές στην αρχή και στη συνέχεια με τη μόνιμη μετεγκατάστασή τους σε νέες περιοχές. Η δημογραφική αυτή εξέλιξη όπως θα δούμε πιο αναλυτικά, δεν ήταν σταθερή και συνεχής, αλλά χαρακτηριζόταν από αδράνειες και διαφοροποιήσεις.
Ας παρατηρήσουμε ορισμένα στοιχεία που αφορούν τους δήμους της επαρχίας Πατρών που επιβεβαιώνουν τις παραπάνω σκέψεις. Στα 1835, έτος κατά το οποίο είχαμε τη θέσπιση του πρώτου βασικού Νόμου για τη διανομή της εθνικής γης,- «Νόμος περί Προικοδότησης»-ο δήμος Πατρών συγκαταλεγόταν με βάση τον πληθυσμό του στη Βτάξη κατάταξης, δηλαδή ανήκε στις πόλεις που διέθεταν πληθυσμό μέχρι 10.000 κατοίκους, αφού υπολογιζόταν ότι ο πληθυσμός του δήμου ανέρχεται περίπου σε 5.469 κατοίκους. Το 1870 ο πληθυσμός είχε ανέλθει στις 26.000 χιλιάδες κατοίκους. Το ετήσιο σωρευτικό ποσοστό αύξησης του δήμου προσέγγιζε το 2%, ενώ ακολουθούσε ο δήμος Δύμης με 1,7% και ο παραλιακός δήμος Ερινεού με 1,6% αντίστοιχα. Ο ημιορεινός και πιο απομακρυσμένος από τα παράλια δήμος Φαρών, με έδρα την Χαλανδρίτσα παρουσίαζε μικρότερη ετήσια αύξηση, ύψους 0,8%, ενώ και οι πιο ορεινός δήμος Τριταίας μικρότερο ποσοστό. Αν εξαιρέσουμε επίσης την επαρχία Ήλιδος, στην οποία παρατηρείται - και ιδιαίτερα μετά το 1879 -, μια απότομη αύξηση του πληθυσμού, οι υπόλοιπες επαρχίες του νομού Αχαϊοήλιδος χαρακτηρίζονταν από σχετική στασιμότητα με πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα την επαρχία Καλαβρύτων. Η πόλη των Καλαβρύτων επειδή αποτελούσε τη θερινή κατοικία πολλών νομαδικών πληθυσμιακών ομάδων, δεν παρουσίαζε καμία μορφή δημογραφικής σταθερότητας, αλλά συνεχών αυξομειώσεων. Η συνεχής μετακίνηση πληθυσμιακών πλεονασμάτων με όλο και εντονότερους ρυθμούς φαίνεται ότι προκλήθηκε από την προσφορά γης που υπήρχε στα πεδινά και παράλια εδάφη του Νομού. Η δημογραφική αυτή έκρηξη που ήδη περιγράψαμε, σημειώνεται αυξητικά τις δεκαετίες του 1860-1870, με μετακινήσεις πληθυσμών από τους ορεινούς όγκους προς τις περιοχές των δήμων που βρίσκονταν πλησίον της πόλης και της παραλιακής ζώνης.[1] Ειδικότερα η απότομη δημογραφική αύξηση στην επαρχία και ειδικά στους παραλιακούς δήμους Πατρών, Δύμης, και Ερινεού μετά το πρώτο μισό του 19ου αιώνα, πρέπει να συνδυαστεί με την τρίτη φάση εκχερσώσεων και εκτεταμένης καλλιέργειας της κορινθιακής σταφίδας, που ακολούθησε την αγροτική μεταρρύθμιση του 1871. Η κάλυψη της νοτιοδυτικής πλευράς της επαρχίας με σταφίδα, βασίστηκε στο συγκυριακό άνοιγμα της γαλλικής αγοράς, η οποία είχε ανάγκη λόγω της φυλλοξήρας που έπληξε τις γαλλικές φυτείες την κάλυψη των αναγκών της με φτηνό σταφιδικό προϊόν.